آشنایی با روشهای جوشکاری پروفیل
انتخاب روش جوشکاری پروفیل به عواملی مانند ضخامت ورق، شکل و اندازه سطح مقطع، جنس فولاد، کاربرد قطعه و تجهیزات در دسترس بستگی دارد. جوشکاری پروفیل سبک با قطعات ضخیم و سنگین یکسان نیست و انتخاب اشتباه در روش یا تنظیمات دستگاه میتواند باعث سوختگی لبهها، تغییر شکل سطح مقطع، نفوذ ناکافی یا ایجاد ایراد و مشکل در محل اتصال شود. به همین دلیل، پیش از شروع کار باید نوع اتصال، ضخامت، وضعیت قرارگیری قطعات و میزان استحکام موردنیاز مشخص شود. در ادامه، رایجترین روشهای جوشکاری پروفیل و شرایط مناسب استفاده از هرکدام را بررسی میکنیم.
چه عواملی در انتخاب روش جوشکاری پروفیل موثر هستند؟
برای انتخاب روش مناسب جوشکاری پروفیل، ابتدا باید مشخصات قطعات مورد نظر بررسی شوند. ضخامت ورق یکی از مهمترین مشخصات این قطعات است. حرارت زیاد روی ورقهای نازک میتواند موجب سوراخشدن یا تغییر شکل آنها شود، در حالی که قطعات ضخیمتر به انرژی و نفوذ بیشتری نیاز دارند. نوع اتصال نیز یکی دیگر از این مشخصات است؛ شکل و هندسه اتصال، مانند اتصالات گوشهای، لببهلب و T شکل میتواند بر نحوه تنظیم و اجرای جوشکاری تاثیر بگذارد.
جنس فولاد، کیفیت آمادهسازی سطح، طول درز جوش و موقعیت جوشکاری نیز روی نتیجه کار اثر میگذارند. علاوه بر این، باید سرعت اجرا و کیفیت ظاهری مورد انتظار نیز در نظر گرفته شوند. بنابراین نمیتوان یک روش را بدون توجه به شرایط پروژه، بهترین گزینه برای تمام پروفیلها دانست. برای مثال در پروژههای ساختمانی، انتخاب پروفیل ساختمانی باید بر اساس نوع سازه، ضخامت و میزان بار انجام شود تا در مرحله اتصال و جوشکاری نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.
جوشکاری پروفیل سبک با روشهای مختلف
در زمان آموزش جوشکاری پروفیل سبک روی کنترل حرارت تاکید زیادی میشود. پروفیلهای سبک به دلیل ضخامت کمتر، سریعتر تحت تاثیر حرارت قرار میگیرند و در صورت تنظیم نادرست جریان یا مکث طولانی مشعل و الکترود، احتمال سوختگی یا تغییر شکل آنها افزایش پیدا میکند. جوشکاری با الکترود دستی میتواند برای بسیاری از کارهای عمومی مناسب باشد، اما در صورت استفاده از دستگاه MIG/MAG، کنترل سرعت و حرارت میتواند برای اجرای یکنواخت درز جوش مفید باشد. در هر دو روش، تمیز بودن سطح، اتصال مناسب قطعات و انتخاب پارامتر متناسب با ضخامت ورق اهمیت دارد. پروفیل مبلی مورد استفاده در ساخت برخی تجهیزات مانند مبلمان فلزی نیز به دلیل ضخامت و ابعاد خود به کنترل دقیق حرارت نیاز دارد.
تفاوت جوشکاری پروفیل سبک و سنگین
جوشکاری پروفیل سبک و سنگین از نظر میزان حرارت موردنیاز و نحوه کنترل حوضچه مذاب تفاوت دارند. در مقاطع سبک، حرارت اضافی میتواند باعث تغییر شکل یا سوختگی ورق شود، بنابراین جوشکار باید حرارت را با دقت کنترل کند. در مقاطع سنگینتر، معمولا مسئله اصلی دستیابی به نفوذ کافی و ایجاد اتصال مستحکم است. در پروژههای خاص حتی ممکن است به آمادهسازی لبهها، پیشگرمکردن یا اجرای چند پاس جوش هم نیاز داشته باشید. به عنوان مثال در کاربردهای صنعتی، پروفیل صنعتی ممکن است با ضخامت و ابعاد متفاوتی مورد استفاده قرار گیرد و همین موضوع میتواند بر میزان حرارت، تعداد پاسهای جوش و روش مناسب اتصال تاثیر بگذارد.
جوشکاری با الکترود دستی؛ ساده و در دسترس
جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود روکشدار که به اختصار SMAW نامیده میشود، یکی از شیوههای رایج و کاربردی در جوشکاری پروفیل است. هنگام انتخاب نوع و قطر الکترود در این روش باید به هماهنگی ضخامت قطعه و شرایط جوشکاری دقت شود. این روش این امکان را برای شما فراهم میکند که بتوانید به راحتی در موقعیتهای مختلف فرآیند جوشکاری را اجرا کنید. به همین دلیل برای اتصال پروفیلهای فولادی در محیطهای کارگاهی یا پروژهای بسیار مناسب است. در مقابل، باید پس از اجرای هر پاس، سرباره حاصل از جوش را بهدرستی پاک کرد و برای جلوگیری از بروز خطا در کنترل آمپر و طول قوس دقت کرد.
جوشکاری MIG/MAG برای سرعت و یکنواختی بیشتر
در فرآیند MIG/MAG، سیم جوش بهصورت پیوسته تغذیه میشود و گاز محافظ از حوضچه مذاب در برابر آلودگیهای محیط محافظت میکند. این روش به دلیل سرعت مناسب و امکان ایجاد جوش نسبتا یکنواخت در بسیاری از کارگاههای ساخت قطعات و سازههای فلزی کاربرد دارد. هنگام کار روی پروفیل، سرعت حرکت تورچ، ولتاژ، سرعت تغذیه سیم و میزان گاز محافظ باید متناسب با جنس و ضخامت قطعه تنظیم شوند. اگر سرعت بیش از حد زیاد باشد، ممکن است نفوذ کافی نباشد و حرکت بسیار آهسته نیز میتواند حرارت اضافی ایجاد کند. تنظیم دستگاه و اجرای یک نمونه آزمایشی پیش از جوش اصلی، میتواند به کاهش خطا کمک کند.
چه زمانی جوشکاری TIG انتخاب مناسبی است؟
TIG از الکترود تنگستن غیرمصرفی استفاده میکند و امکان کنترل دقیق حوضچه مذاب را فراهم میسازد. این فرآیند زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کنترل ظاهر و کیفیت جوش یا دقت اجرای اتصال مورد توجه باشد. با این حال، سرعت جوشکاری TIG معمولا پایینتر از MIG/MAG است و به مهارت بیشتری نیاز دارد. برای پروژههای معمول ساخت پروفیل، ممکن است استفاده از TIG از نظر زمان و هزینه توجیه نداشته باشد؛ اما برای قطعات خاص یا اتصالاتی که کنترل حرارت و کیفیت ظاهری آنها اهمیت زیادی دارند، میتواند گزینه مناسبی باشد. انتخاب این روش باید با توجه به جنس قطعه، ضخامت و استاندارد موردنیاز انجام شود.
نحوه صحیح جوشکاری پروفیل چگونه است؟
برای دستیابی به نحوه صحیح جوشکاری پروفیل لازم است هم دستگاه مناسبی انتخاب شود و هم آمادهسازی قطعه را به شکل صحیح انجام داد. ابتدا باید محل اتصال از روغن، زنگزدگی، رنگ و آلودگیهای مزاحم پاک شود. سپس قطعات باید در موقعیت صحیح قرار گرفته و با خالجوش ثابت شوند. استفاده از گونیا و اندازهگیری مجدد پیش از جوش نهایی از تغییر ابعاد جلوگیری میکند. برای قطعاتی که احتمال تاببرداشتن آنها وجود دارد، ترتیب اجرای جوش نیز اهمیت دارد و بهتر است حرارت برای مدت طولانی در یک نقطه متمرکز نشود. پس از پایان کار باید ظاهر جوش، پیوستگی اتصال و وجود ترک، تخلخل یا سوختگی بررسی شود.
کدام روش جوشکاری پروفیل بهتر است؟
پاسخ به این سوال به شرایط پروژه بستگی دارد. برای بسیاری از کارهای عمومی و کارگاهی، جوشکاری با الکترود دستی گزینهای در دسترس و کاربردی است. MIG/MAG زمانی مناسب است که سرعت و تکرارپذیری در پروژه اهمیت داشته باشد و تجهیزات لازم برای آن نیز در اختیار باشند. TIG نیز برای کارهای دقیقتر و شرایطی که کنترل جوش اهمیت ویژهای دارد، کاربرد دارد. در نهایت، تکنیکهای جوشکاری پروفیل باید بر اساس ضخامت، جنس، نوع اتصال، کیفیت مورد انتظار و امکانات کارگاه انتخاب شوند. کیفیت نهایی اتصال نیز فقط به دستگاه جوش وابسته نیست و مهارت جوشکار، آمادهسازی صحیح و کنترل پارامترها هم نقش تعیینکنندهای دارند.
نقش کیفیت Profile در نتیجه جوشکاری
کیفیت ماده اولیه نیز بخشی از نتیجه نهایی کار است. شرکت فردافولاد بهعنوان تامینکننده محصولات فولادی برای پروژههایی که انتخاب سطح مقطع مناسب در آنها اهمیت دارد، آماده همکاری با شما میباشد. پیش از خرید لازم است مشخصات فنی، ابعاد، ضخامت و استاندارد محصول متناسب با کاربرد مورد نظر شما بررسی شود. انتخاب سطح مقطع مناسب در کنار فرآیند جوشکاری صحیح، باعث میشود اتصال نهایی از نظر ابعاد و عملکرد با نیاز پروژه هماهنگتر باشد. شکل سطح مقطع نیز در نحوه آمادهسازی و اجرای اتصال اهمیت دارد. برای نمونه، در برخی سازههای سبک و پوششهای ساختمانی از پروفیل زد استفاده میشود و روش اتصال آن باید با شکل سطح مقطع و کاربرد نهایی قطعه هماهنگ باشد.
